BÜYÜME  GELİŞME  GERİLİĞİ

   Çocuklar yaşlarına göre gelişim basamaklarını atlayarak büyürler.Çocuk doktorunun danışmanlığında her ay değerlendirme yapılarak sorun yaşayıp yaşamadıkları ortaya çıkarılmalıdır.

   Her ülkede çocukların yaşa ve cinse uygun olarak düzenlenmiş büyüme ve gelişme standartları vardır ve çocuk doktoru bu standartları ve genetik durumu da gözönüne alarak çocuğun fiziksel gelişimini ve ayrıca nörolojik, zihinsel, sosyal gelişimini   takip eder.Bebeğin yeterince büyüdüğünün saptanması için düzenli aralıklarla kilo,boy,baş çevresi ölçümleri yapılarak standart büyüme eğrilerinde işaretlenerek değerlendirilir.Gelişme aşamalarında pekçok nedenle gecikmeler ortaya çıkar.Sorunların erken dönemde saptanması ile gereken önlemler alınır ve çocuğun uygun gelişmesi sağlanır.

   Çocukların büyüme gelişmesinde,büyüme hormonu, tiroid hormonu,androjen,östrojen gibi  hormonların etkisi vardır.Anne babadan geçen genetik faktörlerin de rolü vardır.Beslenme de büyümeyi etkileyen en önemli faktörlerdendir. Büyümeye etki eden faktörler şunlardır:Irk,iklim, sosyo ekonomik durum, kalıtsal etkenler, intrauterin büyüme geriliği,endokrin bozukluklar,kromozom anomalileri,iskelet sistemi bozuklukları.

   Büyüme ve gelişme süresinde belirli bir sıra düzeni vardır.Başlangıçta en hızlı büyüyen bölüm baştır,ilk 6 aydan sonra göğüs çevresi hızla artar,9-12 aydan sonra kol ve bacak uzaması ön plana geçer.Ergenlikte görülen büyüme hızlanmasında da önce ayak ve bacak uzunluğunda hızlı bir artış görülür.Bunu kalçaların enine büyümesi, daha sonra da göğsün ön arka çapının artması,omuzların genişlemesi ve gövde uzunluğunun artması izler.

   İlk 2 yaşta büyümeyi etkileyen en önemli faktör beslenmedir.İlk yılda çocuk ortalama 25 cm.lik boy artışı kazanır.1 yaşında kilosu doğum ağırlığının üç katına ulaşır.1-2 yaş arası 10-12 cm. lik boy kazanır.İki yaşından ergenliğin başlamasına kadar olan dönemde yılda 2-2.5 kg.lık bir artış gösterir.Genetik potansiyeline uygun bir eğri izler.Bu dönemde büyümeyi etkileyen en önmeli faktörler büyüme hormonu ve tiroid hormonudur.   

   Ek gıdalara başlama ve anne sütünden ayrılma dönemi süt çocuğunun büyümesinin yakından izlenmesini gerektiren bir dönemdir.Anne sütüyle karşılanamayan protein,enerjiye gereksinimin çocuğa yeterli ve dengeli olarak verilmesi gerekir.Bu dönemde çocuğun kilo artımının yakından izlenmesi ile ek gıdanın mikterı ve niteliği ayarlanarak malnütrisyon ya da obezitenin gelişmesi önlenebilir.Bu dönemdeki ishal,infeksiyonlar çocuğun büyümesini duraklatabilir.Bu nedenle bebekler ilk 1 yıl aylık kilo boy ölçümleri yapılarak ve büyüme çizelgelerinde değerlendirilmeli.Büyümede duraklama izlendiğinde, çocuğun diyetine gerekli eklemeler yapılarak malnütrisyon gelişmesi önlenebilir.