DİKKAT EKSİKLİĞİ --- HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (DEHB)
 

   Bütün bebeklerin hareketli görünmesi normaldir,ancak hareketlilik 3 yaşından sonra azalmaya başlar.

   DEHB de: 1-aşırı hareketlilik 2-dikkat süresinin kısa olması 3-dürtüsel davranışlar görülür.Asıl sorun biri olup diğer belirtiler de yanında bulunabilir.Zekaları normal veya yüksektir.Görülme sıklığı % 5-10 dur.Erkek çocuklarda 3 kat daha sıktır.

   Aynı yerde uzun süre oturmakta zorluk çeker, kıpır kıpırdır, yaramazdır, sessiz olmakta zorluk çeker,durmadan konuşur.Düz duvara tırmanır gibi kontrol edilemeyen enerjisi vardır,verilen komutlara uymaz,sırasını beklemesi gereken işlerde zorlanır.Kolayca dikkati dağılır,dikkatini uzun süre vermede,başkalarını dinlemede,verilen görevi takip etmekte zorlanır.Sürekli geç kalır, nesneleri kaybeder, dikkatsiz hatalar yapar, detaylara dikkat etmez, unutkandır.Belirtiler çocuk anaokula veya ilkokula başladığında belirginleşir, sorun olmaya başlar.Hem evde hem okulda hareketli ve dikkat toplayamama sorunları vardır.İlk belirtiler bebeklik çağında görülür.Bu bebekler huzursuz,çok hareketli,çok ağlayan,uyku ve beslenme bozuklukları olan bebeklerdir.

   Tanı: Yaramaz,şımarık çocukların aile veya öğretmenleri tarafından  hiperaktivite ile karıştırılmaması gerekir. Ayrıca, ailede yaşanan problemler, işitme, görme bozuklukları, tiroid bozuklukları,demir eksikliği gibi nedenler ayırıcı tanıda değerlendirilmelidir.Hiperaktivite tanısının kesin konulabilmesi için,aynı yerde uzun süre duramama,dikkat dağınıklığı gibi şikayetlerin hem evde hem de okulda sürekli görülmesi gerekir.Belirtiler 7 yaşından önce ortaya çıkmalı, en az 6 ay sürmelidir.

   Tanı, çocuk psikiyatrisi tarafından konur.Amerikada New York Üniversitesinin geliştirdiği QEEG Data bankası yöntemiyle hastalığın teşhisi daha kolay konmaktadır.

  Tedavi: --Neurofeedback denilen anormal beyin dalgalarının sağlıklı beyin dalgalarıyla değiştirilmesi yöntemiyle,konsantre olmak kalıcı olarak öğretilebilir.Elektrotlar başa ve kulaklara yerleştirilir,beyin dalgaları bilgisayar monitöründe izlenir ve hastaya geri bildirim verilir.Kişiden video oyunu seyrederken,bu video oyununda kendi beyin dalgalarını kullanarak hareket ettirmesi istenir.Ağrısız,yan etkisi olmayan bir yöntemdir.Bu yöntemle başarı oranı % 80-85 dir.

--İlaç tedavisi: Ritalin kullanılmakta ancak son zamanlarda yan etkileri nedeniyle tartışmalıdır.

   Tedaviyi düzenlerken, hekim,aile,okul öğretmeni sürekli iletişim halinde olmalıdır.

--Tedavi edilmeyen durumlarda: Hiperaktivite, gençlik yıllarında % 80, yetişkinlikte %30 oranında devam eder.Çoğunlukla hiperaktivite geçer ancak dikkat eksikliği ve dürtü bozukluğu devam eder, okulda ve işte başarısız olurlar. Okumaktan hoşlanmayan,kafa yoran işlerden kaçan kişilerin çocukluğuna bakılırsa çoğu hiperaktif çıkar.Aniden karar verirler,sosyal ve aile yaşantısında da başarısız olurlar.Sık depresyona girerler,dürtü kontrolleri zayıftır,şiddete eğilimlidirler,saldırgan ve antisosyal davranışlar gösterirler.

   Çoğu birey DEHB den tam olarak kurtulamasa da, yaşamlarını uyumla sürdürmeyi başarmaktadır.Tedavi yöntemleri, bu hastaların dikkatlerini denetlemede ve aksatıcı davranışlarını en aza indirmede yardımcı olabilmektedir.