İnsanlar arasındaki en etkili iletişim yolu konuşmadır.Çocuğun zamanında konuşması,psikososyal gelişim aşamalarının düzenli olması,zeka ve öğrenme kapasitesinin normal seviyeye gelmesi, çocuğun sosyal ilişkilerinin ve gelişiminin normal olması,ulaşması gereken gelişimsel dönemlere varması için gereklidir.

   Çocuğun belirli bir yaşa geldiği halde,konuşmaya başlamaması ya da yaşıtlarına göre geride kalması,işaretlerle ya da tek sözcüklerle iletişim kurmaya çalışması durumunda konuşma gecikmesi düşünülür.Konuşma bozukluğu çocukların çevreleriyle ilişkilerini bozduğu gibi,psikolojik sorunlara da neden olabilir.

   Okul öncesi çocuklarda konuşma bozukluğu, %15 oranında  görülür.Erkeklerde 3 kat daha sıktır.

   İşitmesi normal olan çocuk,altıncı ayda hecelemeye dokuzuncu ayda iki heceli kelimeler çıkarmaya başlar (ma-ma,da-da gibi).10-14.ayda heceleri birleştirebilir,ilk kelimelerini söyler (baba,dede gibi). 2 yaş civarı iki-üç anlamlı kelime söyler.3 yaşında anlamlı,düzgün cümleler söyler,resim ve objeleri tanımlayabilir,4 yaşında gramer kurallarına uygun konuşur,5 yaşında hikayeler anlatabilir.Her çocuk diğer gelişim alanlarında olduğu gibi sözel olarak da kendi hızında gelişir.

    Nedenleri: İşitme kusuru, genetik, psikolojik faktörler,dil ve damakta bazı seslerin çıkarımında zorluk, kekemelik, çocuk ve bakıcıları arasında iletişim bozukluğu, fazla uyarı almaması, evde iki dil konuşulması (evde birden fazla dil konuşulursa çocuğun konuşması geçici olarak yavaştır,ancak uzun dönemde her iki dili de akıcı olarak konuşacaktır), uzun süre televizyon izlenmesi, otizm,   hiperaktivite, Down sendromu,serebral palsi,epilepsi geçirme gibi nörolojik bozukluklar, zeka geriliği konuşma bozuklukları nedenleridir.

Genetik faktörler de konuşmada rol oynar.Genelde anne babalarının konuşma kalıplarını takip ederler.    

   Konuşmaya başlayan çocukta sonradan konuşma bozukluğu, merkezi sinir sistemi hastalıkları,ruhsal travmalar-şiddete maruz kalma,tanık olma,aile içi çatışmalara karşı tepki olarak gelişebilir.

    Tanı:  İlk olarak işitme testi yapılarak çocuğun duyma kusuru olup olmadığı tespit edilmelidir.En ideali her yanidoğana işitme tarama testi yapılmasıdır.Özellikle erken doğanlarda,doğum kilosu 1600 gr.ın altında olanlarda,annenin hamilelik sırasında enfeksiyon geçirmesi, ilaç,alkol kullanması,radyolojiye maruz kalması durumunda işitme testi yenidoğan döneminde yapılmalıdır.

    Konuşma gelişimini hızlandırmak için yapılması gerekenler:

· Anne ve babalar çocukları ile doğduğu günden başlayarak sürekli ve anlaşılabilir şekilde konuşmalıdır,hatta çocuk anne karnındayken sözel iletişime geçilmelidir.

· Onu dinleyin,söyledikleriyle ilgilenin,sevildiğini hissettirin.

· Bir nesneyi eline aldığında,onunla ilgili birşeyler anlatın.

· Sözcükleri doğru söyletmek için sözünü kesmeyin.Kalabalık içinde onun konuşmasını teşvik edin.

· Çocuğunuza hikaye,masal anlatın,ninni söyleyin.yaşına uygun olarak ondan da anlatmasını isteyin.

· Çocuğun başka insanlarla da iletişim kutmasını sağlayın.

· İşaretlerle anlattığı isteklerini onunla konuşarak yönlendirin, isteklerini anlatmasını sağlayın.

· 0-4 yaş arası TV yi kısıtlayın.

· Resimli kitaplara birlikte bakarak resimler üzerinde konuşun.

· Onunla konuşurken yetişkin dili kullanın,doğru sözcükleri ve nasıl söylendiklerini duyarak öğrenmesini sağlayın.

   İlk 5 yaş,dil gelişiminde çok önemli olup, okul öncesi dönemde kendi yaşıtlarıyla iletişim içinde olması çok önemlidir.