ÇOCUKLUK   DİYARE  VE  SOLUNUM  YOLU  HASTALIKLARININ  ÖNLENMESİNDE  ÇİNKONUN  ROLÜ

    Çinko  protein , karbonhidrat ve lipid metabolzmasında önemli rolleri bulunan protein sentezi, hücre için elzem bir metaldir. Çinko eksikliğinde protein ve karbonhidrat metabolizması bozulur, büyüme geriliği, bağışıklık düşmesi, deri bozuklukları görülür.

   Gelişmekte olan ülkelerde besinsel çinko eksikliği yaygındır.Hayvansal gıdalarla yetersiz çinko alımı ya da süt peynir veya lifli gıdaların içerdiği fitata bağlanıp yetersiz emiliminden dolayı çinko eksikliği görülür.

   Birçok çalışmada çocukluk hastalıkları ve çinko eksikliği arasındaki ilişki ve çinko verilmesinin çocuklarda sık görülen infeksiyonların ve diyarenin önleme ve tedavi edilmesindeki  etkisi araştırılmıştır. Bazı çalışmalarda da çinkonun büyüme parametrelerindeki etkisine bakılmıştır.

   Son yıllarda yapılan  17 çalışma analiz edildi. 3yaş  üstü ve 5 yaş altı  3819 çocuk en az 2 hafta çinko almıştı , 3840 çocuğa plasebo verilmiş ve karşılaştırılmalı çalışması yapılmıştı. Sonuç olarak sağlıklı çocuklara verilen çinkonun diyarenin oluşumunu  ve sıklığını % 14 azalttığı ve solunum yolu hastalıklarının oluşumunu %8 azalttığı tespit edildi.

   Dünyada her yıl 5 yaş altındaki çocuklarda 2 milyar epizod diyare meydana gelmektedir.Çinko verilmesi ile her yıl 280 milyon vakanın engelleneceği tahmin edilmektedir. Hastalığın maliyeti de azalmaktadır.

Her yıl 3.5 milyon çocuğun diyare veya solunum yolu hastalıklarından öldüğü göz önüne alınırsa en küçük iyileştirici etkiler bile çocuk hastalık ve öiümlerini düşürmede önemli düşüşlere yol açmaktadır.

Pediatrics  Haziran 2007  sayısından derlenmiştir.

Dr. Hayriye Aygar

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Amerikan Pediatri Akademisi Üyesi