İDRAR  YOLU  ENFEKSİYONLARI

Çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra 2.sıklıkta görülen enfeksiyondur.7 yaşına kadar olan dönemde erkek çocuklarda %1, kız çocuklarda % 4-5 oranında görülür.Sünnetsiz erkek çocukta, sünnetli erkek çocuklara ve   kızlara göre  10 kat daha sıktır.Kızlarda sık olmasının nedeni idrar yolunun daha kısa olması ve bu nedenle dış ortamla idrar kesesi arasındaki mesafenin kısa olmasıdır.İdrar yolu enfeksiyonu olan yenidoğanların %20-40 da böbrek anomalileri vardır.%30-40 da ise vezikoüreteral reflü denilen idrarın mesaneden yukarı kaçma durumu vardır.Bu reflü sonucunda böbreğin gelişmesi engellenebilir, böbrek hasar görebilir, böbrek yetersizliği oluşabilir.

Etken: En sık E.Coli mikrobu neden olur.Dışkı ile bulaşma  ile oluşur.Sünnetsiz erkek çocukta mikrop sünnet derisinde çoğalarak enfeksiyona neden olur.Sünnet derisi alınınca altta yatan patoloji yoksa enfeksiyon nadir görülür.

Belirtiler: Yenidoğan ve süt çocuklarında: Şiddetli  ağlamalar, huzursuzluk, ateş, kusma, ishal, beslenmede zorluk, kilo alamama, büyüme geriği, sarılık, kötü kokulu idrar.

Okul öncesi çocuklarda :Ateş, büyüme geriliği, karın ağrısı, kusma, ishal, kabızlık, kötü kokulu idrar.

Okul dönemi çocuklarda:İdrar yaparken yanma, ağlama, sık idrara gitme, idrar yapmada güçlük, idrarını kontrol etmeyi öğrenmiş çocuklarda yeniden altına kaçırma, gece işemeleri, ateş, kabızlık,  idrarda kan görülebilir.Böbrekler de iltihaplandıysa, yüksek ateş ve titreme görülür.

Ergenlik döneminde: İdrar yaparken yanma, sık idrar yapma, alt karında  hassasiyet,ağrı,  bel ve boşluk ağrısı, ateş, koyu,kötü kokulu idrar, idrarın kanlı olması.

Tanı: Tam idrar tahlili ve idrar kültürü ile tanı konur.İdrar yollarında patoloji varsa (taş, mesanede toplanan idrarın böbreklere doğru  yukarı kaçması-reflü) tanı ve tedavisi gerekir.

Tedavi:Çocuk doktoru kontrolünde antibiyotikle tedaviye başlanır daha sonra idrar kültürü sonucuna göre antibiyotik duyarlılık durumuna göra antibiyotik devam edilir veya değiştirilir.Tedavi 10-14 gün sürer, 3-7 gün antibiyotik etkisinin geçmesi beklenir ve idrar tahlili ve kültürü tekrarlanır.Antibiyotikle ateş düşmüyorsa değiştirilir veya 2. antibiyotik eklenir.Antibiyotikle kesin sonuç alınmazsa ve  tekrarlayan durumlarda idrar yollarının ultrason ve radyolojik tetkiklerle incelenmesi gerekir.Tekrarlayan enfeksiyonlarda % 35 oranında reflü vardır.Patoloji varsa, uzun süreli düşük doz antibiyotikle koruması ve takibi gerekir.Reflünün devam ettiği ve idrar yollarında darlık olduğu durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Komplikasyon: İdrar yolları enfeksiyonları zamanında ve uygun olarak tedavi edilmezse, kronik hale gelebilir.İlerleyen yaşlarda böbrek iltihabı, yüksek tansiyon ve böbrek yetersizliğine yol açar.

Korunma: Temizliğe dikkat edilmelidir.Anneler ve çocuklar alt temizliği konusunda eğitilmeli.Bebeklerde alt temizliği önden arkaya olmalı,sık bez değiştirilmeli, dışkının genital organa bulaşmaması sağlanmalıdır.Okul çocuklarının tuvalete gitmeyip idrarlarını tutması mesanenin uzun süre dolu kalması bakteriler için uygun ortam hazırlar, bu nedenle düzenli tuvalete gidip idrarlarını yapması konusunda ve temizliği konusunda okul çocukları eğitilmelidir.Yeterli su içilmesi de idrarın bol olmasını ve idrar kesesinden daha çabuk boşalmasını sağladığından önemlidir.