YENİDOĞAN  SARILIKLARI

    Sağlıklı miadında –term yenidoğanların 2/3 de , prematürelerde ise daha sık olarak yenidoğan döneminde sarılık görülür.Bu sarı renk kırmızı kan hücrelerinin yıkılması sonucu ortaya çıkan ve birirubin adı verilen bir maddenin kanda artmasına bağlı olarak gelişir.

   *Sarılıkta dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Sarılıkta önemli olan patolojik ve sık görülen fizyolojik sarılık ayırımının yapılmasıdır.Sarılığın herhangibir hastalık bulgusu olup olmadığı araştırılmalıdır.Bu durum hasta yenidoğanlarda önem kazanır.Örneğin infeksiyonu olan bir bebekte sarılık görülebilir veya uzamış sarılıklar hipotiroidi hastalığının belirtisi olabilir.

   *Fizyolojik sarılık nedir?   Nasıl meydana gelir?

Sarılığın en sık nedeni fizyolojik sarılıktır.Yenidoğanda kırmızı kan hücrelerinin sayısı erişkinlere göre daha fazla, yaşam süresi daha kısadır böylece daha fazla bilirubin oluşur, karaciğer de henüz olgunlaşmadığından bilirubin yeterince atılamaz, birikir.

Sağlıklı term bebekte 3-4. günde görülmeye başlar, 1-2 haftaya kadar sürer.Erken doğan bebeklerde 3 haftaya kadar sürebilir.

   *Patolojik sarılık nedir?

Doğumu takiben 36-48 saat içinde başlayan sarılıktır. Özellikle ilk 24 saat içinde başlayan sarılık kan grubu uyuşmazlığı yönünde yorumlanmalı ve dikkatle değerlendirilmelidir.

   *Anne sütü sarılığa yopl açar mı? Bu durumda ne yapılması gerekir?

Anne sütü alan yenidoğanların 2/3 de ilk haftada sarılık görülür.Yeteri kadar kalori ve sıvı alamamaya bağlı olarak ortaya çıkar.İlk günlerde daha sık emzirilen bebeklerde daha düşük bilirubin seviyeleri gözlenir.Emzirme ile laktasyon uyarılır.Yaşamın ilk günü ve ikinci günü daha sık emzirme ile anne sütü daha erken gelir.Mekonyum çıkışını uyarır ve barsaklardan bilirubin atılımı olur.Bazen 12 haftaya kadar devam eden uzamış sarılık olabilir.Bebeğin doğumdan hemen sonra emzirilmesi,çok sık göğüse tutulması ve annenin bebeğini

emzirme konusunda bilgilendirilmesi ile düzeltilir.Anne sütünün kesilmemesi gerekir.

   *Sarılığın tehlikesi var mıdır? Hangi bebekler daha risklidir?

Bilirubin değerleri çok yükselirse kernikterus denilen beyin felcine veya çesşitli derecelerde beyin hasarına yol açar.

   *Ailelerin dikkat etmesi gereken noktalar nelerdir?

İlk 24 -36 saatte sarılığı olan yenidoğanlar çocuk doktoruna götürülmelidir.Daha önce sarılık nedeniyle tedavi görmüş bebek sahibi olunduysa doktora bildirilmeli, yenidoğan daha dikkatle değerlendirilmelidir.Erken doğan bebeklerde sarılık dikkatle değerlendirilmeli.Zamanında doğan bebeklerde 2 hafta, erken doğanlarda 3 haftadan daha uzun süren sarılık varsa uzamış sarılık olarak doktora ileri tetkil için götürülmelidir.

  *Sarılığın tedavisi nasıl olur? Dikkat edilecek durumlar nelerdir?

Tedavinin asıl amacı ensefalopatiyi önlemektir.Serum bilirubin değeri ile bebeğin doğum tartısı ,doğum haftası, klinik durum birlikte değerlendirilmelidir.Tedavide fototerapi (ışık tedavisi) en sık kullanılan yöntemdir. Kan değişimi genellikle fototerapinin yetersiz kaldığı durumlarda uygundur.Fototerapi ile bilirubin suda erir bileşikler haline çevrilerek safra veya idrarla atılır.Güvenli bir tedavi yöntemidir.